ĐTC LÊÔ XIV CHỌN CHỦ ĐỀ NGÀY THẾ GIỚI TRUYỀN THÔNG XÃ HỘI LẦN 61 NĂM 2027.

ĐTC LÊÔ XIV CHỌN CHỦ ĐỀ NGÀY THẾ GIỚI TRUYỀN THÔNG XÃ HỘI LẦN 61 NĂM 2027.

ÁNH NHÌN MỚI: CHÚ TÂM TRONG THỜI ĐẠI “CÂU NHẤP”

A New Gaze: Paying Attention in the Age of Clickbait

Ngày 29-9-2026, Bộ Truyền thông Tòa Thánh đã công bố Thông cáo báo chí về chủ đề Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội lần thứ 61 năm 2027, do Đức Thánh Cha Lêô XIV lựa chọn: “Ánh nhìn mới: Chú tâm trong thời đại ‘câu nhấp’” (A New Gaze: Paying Attention in the Age of Clickbait). Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội năm 2027 sẽ được cử hành tại nhiều nơi trên thế giới vào ngày 9-5-2027, lễ Chúa Thăng Thiên; tại những nơi khác, ngày cử hành có thể được Hội đồng Giám mục địa phương quyết định.

Thông cáo lần này công bố chủ đề và trình bày những điểm chính giúp hiểu chủ đề, chứ chưa phải toàn văn Sứ điệp Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội 2027. Trọng tâm được đặt vào “ánh nhìn mới” (a new gaze), “chú tâm” (paying attention) và cách giao tiếp giữa con người với nhau trong bối cảnh “nền kinh tế chú ý” (attention economy) và thời đại “câu nhấp” (clickbait).

1. “Ánh nhìn mới”: một sự hoán cải ánh nhìn

Thông cáo bắt đầu từ thực tế của “nền kinh tế chú ý” (attention economy), với cuộc tranh giành những khoảnh khắc quan tâm giữa dòng nội dung nhanh chóng và bất tận. Theo Bộ Truyền thông, thực tế này không chỉ làm thay đổi khả năng nhận thức của con người, mà còn ảnh hưởng đến chiều sâu của giao tiếp giữa con người với nhau (the depth of our interpersonal communication).

Trước thực tế đó, Thông cáo nói đến một “sự hoán cải ánh nhìn” (a conversion of our gaze): nhìn lại, với sự chú tâm và tình yêu thương. Chỉ như thế, con người mới có thể nhìn thế giới, nhìn người khác và ngay cả chính mình như Đức Kitô nhìn: được gọi đích danh và được yêu thương.

Thông cáo cũng nhấn mạnh rằng cách chúng ta giao tiếp thay đổi khi ánh nhìn của chúng ta chọn gặp gỡ người khác thay vì phán xét họ (to encounter others rather than judge them). Như vậy, “ánh nhìn mới” không chỉ liên quan đến cách nhìn, mà còn tác động đến cách con người giao tiếp và xây dựng tương quan với nhau.

2. “Chú tâm” trong thời đại “câu nhấp”

Thông cáo nhận định rằng sự thiếu chú tâm đích thực, được thúc đẩy bởi văn hóa kỹ thuật số, đã làm con người quen với những phản ứng nhanh chóng, những mối tương quan hời hợt, cùng sự dễ dàng trong việc gán nhãn và loại bỏ người khác.

Trong bối cảnh ấy, “chú tâm” (paying attention) được trình bày như “một hình thức quảng đại quý giá” (a precious form of generosity). Thông cáo giải thích rằng từ “attention” bắt nguồn từ ad-tendere, mang ý nghĩa vươn tới người khác và hướng đến sự thật.

Đối với truyền thông Kitô giáo (Christian communication), sự chú tâm có thể được tái khám phá vừa như một món quà, vừa như một cách nhìn – cái nhìn của Chúa Giêsu, Đấng đã nhìn thấy và để cho mình được chạm đến.

3. Không chỉ thu hút sự chú ý, nhưng gìn giữ sự chú ý

Một điểm nổi bật trong Thông cáo là sự phân biệt giữa việc thu hút sự chú ý và việc gìn giữ sự chú ý. Thông cáo viết rằng truyền thông không phải là thu hút sự chú ý, cũng không phải bán sự chú ý, nhưng là gìn giữ sự chú ý như một nguồn lực quý giá cho các mối tương quan (safeguarding it as a precious resource for relationships).

Vì thế, trong thời đại “câu nhấp” (clickbait), việc truyền thông được đặt trong một chiều hướng khác: không chỉ tìm cách khiến người khác chú ý, nhưng biết chú tâm và tái khám phá một sự chú tâm thực sự lành mạnh.

Thông cáo kết lại bằng việc nhấn mạnh rằng “truyền thông không chỉ là lời nói”. Truyền thông liên quan đến toàn bộ con người và đòi hỏi chúng ta biết nhìn, nghe và cảm nhận, để đáp lại lời mời gọi của Đức Kitô.

Kết

Với chủ đề “Ánh nhìn mới: Chú tâm trong thời đại ‘câu nhấp’”, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã lựa chọn một chủ đề đặt sự chú ý vào cách nhìn, sự chú tâm và các mối tương quan trong môi trường truyền thông hiện nay.

Thông cáo báo chí của Bộ Truyền thông Tòa Thánh mới chỉ công bố chủ đề và trình bày những điểm chính để hiểu chủ đề, chưa phải là toàn văn Sứ điệp Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội 2027. Vì thế, bài viết này cũng chỉ giới hạn trong những nội dung được trình bày trong Thông cáo.

Từ “ánh nhìn mới” đến “chú tâm”, từ việc thu hút sự chú ý đến việc gìn giữ sự chú ý như một nguồn lực quý giá cho các mối tương quan, chủ đề năm 2027 đặt ra một hướng suy tư về cách con người giao tiếp trong thời đại kỹ thuật số, với điểm quy chiếu là cái nhìn của Đức Kitô.

(Thành Tài hướng theo Nguồn: Bộ Truyền thông Tòa Thánh)